Kasık Fıtığı Belirtileri Nelerdir? Ameliyat Ne Zaman Gerekir?
Güncelleme tarihi: 23 saat önce
Kasık fıtığı, karın duvarındaki zayıf bir noktadan bağırsak veya karın içi yağ dokusunun kasık bölgesine doğru çıkmasıdır. En sık belirtisi, öksürme veya ıkınmayla büyüyen, uzanınca küçülen bir kasık şişliğidir; bazı hastalarda ağrı, çekilme hissi veya yanma görülür, bazılarında hiç belirti olmaz. Fıtık kendiliğinden iyileşmez; belirti veren fıtıklarda genellikle ameliyat önerilir. Belirtisiz ya da çok az rahatsızlık veren küçük fıtıklarda ise hekim kontrolünde izlem de bir seçenek olabilir.
Kasık fıtığı nedir?
Kasık fıtığı (inguinal herni), karın duvarının kasık bölgesindeki zayıf bir noktasından karın içi dokuların, çoğunlukla bağırsağın bir kısmının veya yağ dokusunun dışarı doğru çıkmasıdır. Fıtıkların en sık görülen türüdür ve erkeklerde kadınlardan çok daha sıktır; kaynaklarda yaşam boyu görülme oranı erkeklerde yaklaşık dörtte bir, kadınlarda ise yaklaşık yüzde iki olarak verilir.
Kasık fıtığının belirtileri nelerdir?
Kasıkta şişlik: Kasık kemiğinin bir yanında, öksürürken veya ıkınırken büyüyen, çoğu zaman uzanınca küçülen bir kabarıklık. Erkeklerde torbaya (skrotum) kadar inebilir.
Basınç veya ağırlık hissi: Kasıkta dolgunluk, çekilme veya ağırlık duygusu.
Efor sırasında ağrı: Ağır kaldırma, öksürme, eğilme veya ıkınma ile artan rahatsızlık.
Yanma veya batma: Bazen bacağa doğru yayılabilen, sinirlerin bası altında kalmasına bağlı his değişikliği.
Her fıtık belirti vermez. Kasık fıtığı olan hastaların yaklaşık üçte birinde hiçbir şikâyet olmadığı bildirilmektedir.
Kasık fıtığına ne neden olur?
Fıtık, doğuştan var olan bir zayıflık nedeniyle ya da zamanla karın duvarının zayıflaması ve karın içi basıncın artmasıyla gelişebilir. Katkıda bulunan başlıca etkenler şunlardır:
Doğuştan açıklık veya bağ dokusu zayıflığı
Daha önce geçirilmiş karın ameliyatları
Uzun süren öksürük, kabızlık veya idrar yaparken ıkınma
Ağır kaldırma, zorlayıcı egzersiz veya uzun süre ayakta kalma
Fazla kilo, gebelik ve yaşa bağlı kas zayıflığı
Kasık fıtığı nasıl teşhis edilir?
Tanı çoğunlukla fizik muayeneyle konur; hekim ayakta ve uzanır pozisyonda muayene eder, sizden öksürmenizi veya ıkınmanızı isteyebilir. Fıtık net görülemiyorsa ultrasonografi, nadiren bilgisayarlı tomografi kullanılabilir. Kasıktaki şişlik her zaman fıtık demek değildir; büyümüş lenf bezi, kist veya torbada başka nedenlerle şişlik gibi durumlar da ayırt edilmelidir.
Kasık fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Kasık fıtığı kendiliğinden iyileşmez ve tedavi edilmezse çoğunlukla zamanla büyür. İlaçlar fıtığı düzeltmez. Fıtık kuşağı veya benzeri destekler belirtileri geçici olarak hafifletebilir, ancak fıtığı onarmaz; bazı kaynaklar bu tür desteklerin komplikasyonlara yol açabileceği için önerilmediğini belirtir. Fıtığı ortadan kaldıran tedavi cerrahi onarımdır; ancak ameliyatın gerekli ve uygun olup olmadığına muayene sonrası karar verilir.
Kasık fıtığı ne zaman ameliyat gerektirir?
Günlük yaşamı etkileyen belirtiler veren fıtıklarda genellikle ameliyat önerilir. Kadınlarda ve çocuklarda kasık fıtığı çoğunlukla ameliyatla onarılır; uyluk (femoral) fıtığı ise komplikasyon riskinin yüksek olması nedeniyle her zaman onarılması önerilen bir türdür.
Belirti vermeyen veya çok az rahatsızlık veren fıtığı olan erkeklerde, hekim kontrolünde izlem (watchful waiting) güvenli bir seçenek olabilir. Ancak izlemeyi seçen erkeklerin önemli bir kısmı zamanla ameliyat olur: bir değerlendirmede izlenen hastaların yaklaşık yüzde 23'ü 2 yıl, yaklaşık yarısı ise 5 yıl içinde ameliyata geçmiştir. İzlem kararı ve takip sıklığı hekimle birlikte belirlenmelidir.
Acil değerlendirme gerektiren durumlar (fıtık sıkışması) Fıtığın içindeki bağırsak sıkışırsa ve kan akımı bozulursa bu bir acil durumdur. Aşağıdakilerden biri varsa vakit kaybetmeden acile başvurun: • Fıtık aniden büyüdü, sertleşti ve geri itilemiyor • Şiddetli ve giderek artan ağrı • Fıtık üzerindeki cildin kızarması, morarması veya koyulaşması • Bulantı ve kusma • Gaz ve gaita çıkaramama, karında şişlik • Ateş
Kasık fıtığı ameliyatı nasıl yapılır?
Ameliyatta fıtık içeriği karın içine geri yerleştirilir ve zayıf nokta onarılır. Çoğu kasık fıtığı onarımında, nüks (fıtığın yeniden ortaya çıkması) riskini azaltmak için ince bir sentetik yama (mesh) kullanılır. Yama olmadan, yalnızca dikişle onarım ise genellikle sıkışmış veya enfekte fıtıklarda ya da küçük açıklıklarda tercih edilir.
Açık onarım: Fıtığın üzerinden tek bir kesi yapılır; yerel, bölgesel veya genel anestezi ile uygulanabilir.
Laparoskopik (kapalı) onarım: Karında birkaç küçük kesi açılır, kamera ve ince aletlerle onarım yapılır. Bazı çalışmalarda daha az ağrı ve his kaybı, daha düşük yara enfeksiyonu ve günlük yaşama daha erken dönüşle ilişkilendirilmiştir; uzun dönemde nüks ve kalıcı ağrı açısından iki yöntem benzer bulunmuştur.
Robotik onarım: Uygun merkezlerde ve seçilmiş olgularda kullanılabilen, cerrahın konsoldan yönettiği bir kapalı yöntemdir.
Hangi yöntemin size uygun olduğu; fıtığın türüne ve büyüklüğüne, tek ya da iki taraflı olmasına, daha önce onarım geçirip geçirmediğinize ve genel sağlık durumunuza göre belirlenir. Kapalı yöntemler hakkında genel bilgi için Laparoskopik ve Robotik (Kapalı) Ameliyat Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
Ameliyattan sonra iyileşme nasıl olur?
Komplikasyon yoksa çoğu hasta aynı gün evine gider. Ağır kaldırmaktan kaçınmak koşuluyla, açık veya laparoskopik ameliyattan sonra yaklaşık 1 ile 2 hafta içinde işe dönmek çoğu zaman mümkündür. Ağrı kesiciler birkaç hafta gerekebilir. İyileşme sürecinde ağır kaldırmaktan ve ıkınmaktan kaçınmanız önerilir; kabızlığı önlemek de önemlidir. Bu süreler kişiye ve ameliyat türüne göre değişir; ameliyat sonrası talimatları cerrahınız verir.
Ağrınız artıyorsa ya da geçmiyorsa, ateşiniz 38,3 derecenin üzerine çıkarsa, sürekli kusma, yara yerinde sorun veya ameliyattan sonra 2-3 gün boyunca gaz-gaita çıkaramama olursa cerrahınızla iletişime geçin.
Kasık fıtığı ameliyatının riskleri nelerdir?
Kasık fıtığı ameliyatı sık yapılan ve genellikle güvenli bir ameliyattır; komplikasyonlar çoğu hastada nadirdir. Yine de her ameliyatta olduğu gibi riskler vardır:
Fıtığın yeniden ortaya çıkması (nüks): bildirilen oranlar yöntem, fıtık türü ve cerrah deneyimine göre yaklaşık yüzde 1 ile 17 arasında değişmektedir.
Kasıkta süren ağrı: ameliyattan bir yıl sonra yaklaşık yüzde 10-12 hastada bildirilmiştir.
Yara enfeksiyonu: ortalama bir hastada yaklaşık yüzde 0,3-0,4 düzeyinde bildirilmiştir.
Sıvı veya kan birikimi (seroma, hematom), geçici idrar yapma güçlüğü ve sinir ağrısı.
Nadiren mesane, damar, bağırsak veya sinir yaralanması.
Bu oranlar kaynaklara göre değişir ve kişisel riskiniz yaşınıza, eşlik eden hastalıklarınıza ve fıtığın özelliklerine göre farklılık gösterir. Riskleri cerrahınızla ayrıntılı konuşmalısınız.
Kasık fıtığı önlenebilir mi?
Doğuştan gelen fıtıklar önlenemez. Karın içi basıncı artıran etkenleri azaltmak ise bazı fıtık türlerinin gelişme riskini düşürebilir: ağır yükleri belden değil bacaklardan güç alarak kaldırmak, ağırlık çalışıyorsanız kaldırma tekniğinizi kontrol ettirmek, uzun süren öksürük ve kabızlığı tedavi ettirmek, fazla kiloyu vermek ve karın-gövde kaslarını güçlendirmek. Bunlar fıtık riskini tamamen ortadan kaldırmaz.
Sık Sorulan Sorular
Kasık fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Kasık fıtığı kendiliğinden iyileşmez ve tedavi edilmezse çoğunlukla zamanla büyür. İlaçlar, kremler veya fıtık kuşağı fıtığı onarmaz; kuşak belirtileri yalnızca geçici olarak hafifletebilir. Fıtığı ortadan kaldıran tedavi ameliyattır; ancak belirtisiz küçük fıtıklarda ameliyatın ne zaman yapılacağına hekiminizle birlikte karar verilir. Kasığınızda şişlik fark ettiyseniz muayene olmanız önerilir.
Belirtisi olmayan kasık fıtığı için ameliyat gerekir mi?
Belirti vermeyen veya çok az rahatsızlık veren fıtığı olan erkeklerde, hekim kontrolünde izlem güvenli bir seçenek olabilir. Ancak izlenen hastaların önemli bir kısmı zamanla ameliyat olur. Kadınlarda, çocuklarda ve uyluk fıtığında ise ameliyat genellikle önerilir. Kararı muayeneden sonra hekiminizle birlikte verirsiniz.
Kasık fıtığı ameliyatından sonra ne zaman işe dönülür?
Komplikasyon yoksa çoğu hasta aynı gün taburcu olur ve ağır kaldırmaktan kaçınmak koşuluyla yaklaşık 1 ile 2 hafta içinde işe dönebilir. Fiziksel olarak ağır bir işte çalışıyorsanız bu süre uzayabilir. Dönüş zamanı ameliyat türüne ve kişiye göre değişir; cerrahınızın önerisini izlemelisiniz.
Fıtık ameliyatında mutlaka yama (mesh) kullanılır mı?
Çoğu kasık fıtığı onarımında yama kullanılır, çünkü yama fıtığın tekrarlama riskini azaltır. Yalnızca dikişle onarım ise genellikle sıkışmış veya enfekte fıtıklarda ya da küçük açıklıklarda tercih edilir. Sizin için hangisinin uygun olduğuna fıtığın özelliklerine göre cerrahınız karar verir. Yama malzemesi ve yerleştirilme biçimi de fıtığın yerine ve türüne göre değişebilir.
Kasık fıtığı kadınlarda da görülür mü?
Evet, kadınlarda erkeklere göre daha seyrek görülür. Kadınlarda uyluk (femoral) fıtığı da daha sık rastlanan bir kasık fıtığı türüdür ve komplikasyon riski yüksek olduğu için onarılması önerilir. Kadınlarda kasıkta şişlik fark edildiğinde, beklemeden bir hekime başvurmanız doğru olur. Muayene, şişliğin gerçekten fıtık olup olmadığını da ortaya koyar.
Sonuç ve randevu
Kasık fıtığı kendiliğinden iyileşmeyen ama çoğu zaman planlı bir ameliyatla tedavi edilebilen bir durumdur. Kasığınızda şişlik veya ağrı fark ettiyseniz, özellikle acil belirtiler yoksa bile bir hekime muayene olmanız doğru adımdır.
Kişisel durumunuzla ilgili değerlendirme için WhatsApp hattından yazabilir ya da Acıbadem Atakent Hastanesi üzerinden randevu oluşturabilirsiniz.
Acil durumlarda WhatsApp yerine lütfen 112'yi arayın. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı için muayene gerekir.
İlgili Yazılar
Kaynaklar
Kaynaklar genel bilgi için verilmiştir; kişisel tıbbi kararlar hekim değerlendirmesiyle verilmelidir. Her hastanın durumu farklıdır; tedavi sonuçları kişiye göre değişir ve herhangi bir sonuç garanti edilemez.
Yorumlar